ปรับปรุงล่าสุด

ขับเคลื่อนโดย Blogger.

การป้องกันติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะด้วยโปรไบโอติก (probiotic)

Posted by ปังคุง กับเจม วันพฤหัสบดีที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2553

การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ

จะพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายเพราะลักษณะท่อปัสสาวะของผู้หญิงสั้น กว่าทำให้ติดเชื้อได้ง่ายกว่า ผู้หญิงจะปวดปัสสาวะบ่อยกว่าแต่ก็หาห้องน้ำได้ยากกว่าผู้ชาย ทำให้ผู้หญิงต้องกลั้นปัสสาวะกันมาก นี่ยังไม่รวมเหตุผลอื่นๆของการกลั้นปัสสาวะ เช่น การทำงานเป็นกะอย่างต่อเนื่องยาวนานจนไม่มีเวลาพักเข้าห้องน้ำ การเดินทางไกลๆไม่สะดวกที่จะเข้าห้องน้ำ ความกลัวในเวลากลางคืนทำให้ไม่อยากลุกไปเข้าห้องน้ำ ฯลฯ การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะนั้นส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มแกรมลบ (ที่พบในลำไส้ของเรานั้นเอง) มีทั้งการติดเชื้อส่วนล่าง เช่น ท่อปัสสาวะอักเสบ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ซึ่งคุณผู้หญิงมักจะรู้จักกันดีว่าเป็นโรคที่ทำให้มีอาการขัดเบา คือ ปัสสาวะกะปริดกะปรอย ส่วนการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะส่วนบน เช่น กรวยไตอักเสบนั้นทำให้มีไข้ หนาวสั่น ปวดหลังตรงสีข้าง ปวด
ท้องน้อย ปัสสาวะขุ่น นอกจากนี้ การมีนิ่วในทางเดินปัสสาวะก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในระบบทาง เดินปัสสาวะได้เช่นกัน

เมื่อมีการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ (หรือการติดเชื้อที่ใดก็ตาม) ย่อมมีโอกาสที่เชื้อจะแพร่กระจายเป็นการติดเชื้อในกระแสโลหิตได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับภูมิต้านทานของผู้ป่วย รวมทั้งปริมาณและความรุนแรงของเชื้อนั้นๆ เช่น ผู้ป่วยเด็กทารก ผู้ป่วยที่สูงอายุ ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว ผู้ป่วยที่กินยากดภูมิต้านทานของร่างกาย จะมีโอกาสติดเชื้อในกระแสโลหิตมากกว่าคนทั่วไป

ผู้สูงอายุมีโอกาสติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะได้สูงและจัดเป็นโรคติด เชื้อที่พบบ่อยที่สุดและเป็นสาเหตุที่สำคัญที่สุดของการเกิดการติดเชื้อใน กระแสเลือดในผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุชายมีโอกาสเกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะสูงขึ้นมากซึ่งต่างจาก คนอายุน้อยที่ผู้ชายแทบจะไม่เกิดการติดเชื้อนี้เลย นอกจากนั้นเชื้อโรคที่ทำให้เกิดการติดเชื้อก็มีโอกาสเกิดจากเชื้อโรคหลาก หลายมากขึ้น สาเหตุที่ผู้สูงอายุมีโอกาสติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะมากขึ้น เนื่องจาก
  • เมื่อผู้หญิงหมดประจำเดือนแล้ว จะขาดฮอร์โมนเอสโตรเจน ทำให้มีเชื้อแลคโตบาซิลไล ( lactobacilli) ใน ช่องคลอดน้อย ทำให้ค่าความเป็นกรดด่าง (พีเอช ) ในช่องคลอดสูงขึ้น ซึ่งเหมาะต่อการเจริญเติบโตของเชื้อก่อโรค ในผู้ชายสูงอายุ สารคัดหลั่งจากต่อมลูกหมากจะมีคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อแบคทีเรียน้อยลง
  • เมื่ออายุมากขึ้นการทำงานของไตลดลง ทำให้ความสามารถในทำให้ปัสสาวะเป็นกรด ทำให้ปัสสาวะเข้มข้น และขับสารยูเรียได้ลดลง ทำให้ติดเชื้อง่ายขึ้น นอกจากนั้นการที่มีน้ำตาลในปัสสาวะ ซึ่งพบได้มากขึ้นในผู้สูงอายุ เนื่องจากมีโรคเบาหวานมากขึ้น ยังเป็นสารเพาะเชื้อที่ดีอีกด้วย
  • ผู้สูงอายุได้รับการใส่สายสวนปัสสาวะบ่อยขึ้น เช่น จากการที่ปัสสาวะไม่ออก กลั้นปัสสาวะไม่ได้ หรือใส่ในช่วงผ่าตัด จึงทำให้เชื้อโรคเข้าไปในทางเดินปัสสาวะได้
  • ผู้สูงอายุมีโรคที่เกิดขึ้นหลายอย่าง ซึ่งอาจยังผลให้เกิดการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะง่ายขึ้น เช่น โรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์ โรคพาร์กินสัน ทำให้เดินไม่คล่อง ปัสสาวะไม่สะดวก มีปัสสาวะค้างในกระเพาะปัสสาวะ ติดเชื้อได้ง่าย หรืออาจเป็นโรคเบาหวาน ขาดสารอาหาร โรคต่อมลูกหมากโต เป็นต้น โรคเหล่านี้เป็นปัจจัยเสี่ยงทำให้มีโอกาสติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะง่ายขึ้น

อาการของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ

อาการ ปัสสาวะกะปริดกะปรอย (ออกทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง) รู้สึกปวดขัด หรือแสบร้อนเวลาถ่าย ปัสสาวะอาจมีอาการปวดที่ท้องน้อยร่วมด้วย ปัสสาวะอาจมีกลิ่นเหม็น สีมักจะใส แต่บางคน อาจขุ่นหรือมีเลือดปนอาการอาจเกิดขึ้นหลังอั้นปัสสาวะนาน ๆ หรือหลังร่วมเพศ ในเด็กเล็กอาจมีอาการปัสสาวะรดที่นอน อาจมีไข้ เบื่ออาหาร และอาเจียน

สิ่งตรวจพบ

มักตรวจไม่พบสิ่งผิดปกติชัดเจน บางคนอาจมีการกดเจ็บเล็กน้อยตรงกลางท้องน้อย

อาการแทรกซ้อน

ส่วนมากมักจะไม่มีภาวะแทรกซ้อนร้ายแรง แต่บางคนอาจเป็น ๆ หาย ๆ เรื้อรัง ซึ่งถ้าไม่ได้ รับการรักษาเชื้อโรคอาจลุกลาม ทำให้กลายเป็นกรวยไตอักเสบ ได้

การรักษา

ขณะที่มีอาการ ให้ดื่มน้ำมากๆ ถ้าปวดมากให้ ยาแก้ปวด และให้ยาปฏิชีวนะเช่น โคไตรม็อกซาโซล 2 เม็ด วันละ 2 ครั้ง, อะม็อกซีซิลลิน 500 มก.ทุก 8 ชั่วโมง หรือนอร์ ฟล็อกซาซิน 400 มก. วันละ 2 ครั้ง นาน 3 วัน ถ้าไม่ดีขึ้นหรือเป็นซ้ำมากกว่า 2-3 ครั้ง หรือเป็นในผู้ชาย ควรส่งโรงพยาบาลเพื่อตรวจ หาสาเหตุโดยการตรวจปัสสาวะ (พบเม็ดเลือดขาวจำนวนมาก) นำปัสสาวะไปเพาะหาเชื้อ เอกซเรย์ หรือใช้กล้องส่องตรวจระบบทางเดินปัสสาวะ (cystoscope) แล้วให้การรักษา ตามสาเหตุที่พบ

การป้ิองกัน

มีหลักฐานพบว่าโปรไบโอติก (probiotic) มีบทบาทในการป้องกันการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะได้ โดยเฉพาะเชื้อจุลินทรีย์สายพันธุ์ lactobacillus พบว่าเชื้อดังกล่าวทำหน้าที่เป็นตัวกีดกันจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดโรคจาก ทวารเข้าสู่กระเพาะปัสสาวะ

ข้อแนะนำ

  1. กระเพาะปัสสาวะอักเสบ พบเป็นสาเหตุอันดับแรก ๆ ของอาการขัดเบา แต่อย่างไรก็ตาม ยังมีโรคอีกหลายชนิดที่อาจมีอาการแสดงคล้ายโรคนี้ได้อีก ดังนั้นก่อนให้การรักษาโรคนี้ ควรซักถามประวัติอาการอย่างถี่ถ้วน (ขัดเบา/ปัสสาวะบ่อย/ปัสสาวะมาก)
  2. ในเด็กเล็กที่มีอาการปัสสาวะรดที่นอนบ่อย หรือมีไข้ และอาเจียนไม่ทราบสาเหตุ ควร นึกถึงโรคนี้ไว้เสมอ การตรวจปัสสาวะจะช่วยวินิจฉัยโรคนี้ได้
  3. ผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้ ควรดื่มน้ำมาก ๆ (ประมาณวันละ 3-4 ลิตร) เพื่อช่วยขับเชื้อโรคออก และช่วยลดอาการปวดแสบปวดร้อนเวลาปัสสาวะ
  4. การป้องกัน ผู้ที่เคยเป็นโรคนี้ เมื่อรักษาหายแล้วควรป้องกันมิให้เป็นซ้ำโดย
    • พยายามดื่มน้ำมาก ๆ และอย่าอั้นปัสสาวะควรฝึกถ่ายปัสสาวะในห้องน้ำนอกบ้าน หรือ ระหว่างเดินทางได้ทุกที่ การอั้นปัสสาวะทำให้เชื้อโรคอยู่ในกระเพาะปัสสาวะได้นานจน สามารถเจริญแพร่พันธุ์ ประกอบกับในภาวะที่มีกระเพาะปัสสาวะยืดตัวความสามารถใน การขจัดเชื้อโรคของเยื่อบุผิวกระเพาะปัสสาวะลดน้อยลง จึงทำให้เกิดอาการอักเสบของ กระเพาะปัสสาวะได้
    • หลังถ่ายอุจจาระ ควรใช้กระดาษชำระเช็ดทำความสะอาดจากข้างหน้าไปข้างหลัง เพื่อ ป้อง กันมิให้นำเชื้อโรคจากบริเวณทวารหนักเข้าสู่ท่อปัสสาวะ
    • สำหรับอาการขัดเบาหลังร่วมเพศ (โรคฮันนีมูน) อาจป้องกันได้โดยดื่มน้ำ 1 แก้วก่อน ร่วมเพศควรใส่ครีมหล่อลื่นช่องคลอด และถ่ายปัสสาวะทันทีหลังร่วมเพศ

0 comments

แสดงความคิดเห็น

.

Categories

กรดโฟลิค กระเทียม กระเพาะปัสสาวะอักเสบ กระเพาะอาหารอักเสบ กลูโคซามีน กลูต้าไธโอน เกร็กคู ข้อเสื่อม ข่าวสาร คอลลาเจน คู่มืออาหารเสริม เคยรู้มั้ย แคลเซียม โครเมียม โคเอมไซม์ ชาเขียว ตกขาว ท้องผูก ท้องเสีย นมวัว นอนไม่หลับ น้ำมันปลา บำรุงกระดูก บำรุงผิว บำรุงสมอง บำรุงสายตา บำรุงหัวใจ เบตาแคโรทีน แบล็คโคโฮส ไบโอฟลาโวนอยด์ โปแตสเซียม โปรไบโอติก โพลีโคซานอล โพลีฟีนอล ไฟเบอร์ มะนาว มะเร็ง มะเร็งลำไส้ใหญ่ เมลาโทนิน เมาค้าง ใยอาหาร โรคภูมิแพ้ ลดน้ำหนัก ลำไส้อักเสบเรื้อรัง ลูทิน เลซิติน ไลโคพีน ไลซีน วัยทอง วิตามินซี วิตามินดี วิตามินบี วิตามินอี วิตามินเอ เวเลอเรี่ยน สมาธิสั้น สมุนไพร สังกะสี สารสกัดจากจมูกถั่วเหลือง สารสกัดจากเมล็ดองุ่น สุขภาพน่ารู้ โสมเกาหลี หอบหืด เหล็ก อนุมูลอิสระ อัลไซเมอร์ อัลฟ่าไลโปอิค อีฟนิ่งพริมโรส แอนติออกซิแดนต์ betaglucan Black cohosh Blackmores Cetaphil cosanol DHA ezerra cream L-Arginine L-Citrulline Magnesium MaxxLife megawe care policosanal Probac7 RealElixir Silky Colla Tea tree oil TS6 Probiotic watercress ze-oil

จำนวนการดูหน้าเว็บรวม